การเข้าใจ และตรวจสอบการคำนวณหัก ณ ที่จ่าย เป็นพื้นฐานสำคัญของผู้มีเงินได้ทุกคน เพื่อป้องกันข้อผิดพลาด และลดความเสี่ยงด้านภาษีในอนาคต โดยเฉพาะข้อมูลที่ปรากฏใน หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ซึ่งควรตรวจสอบให้ถูกต้องทุกครั้ง ก่อนคำนวณ โดยวิธีคำนวณหัก ณ ที่จ่าย สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 รูปแบบ ตามลักษณะการจ่ายเงิน ดังนี้

1. ภาษี ณ ที่จ่าย แบบปกติ

ภาษี ณ ที่จ่าย แบบ “ปกติ” คือ รูปแบบที่พบได้ทั่วไป โดยผู้จ่ายเงินจะหักภาษีจากจำนวนเงินที่ตกลงกันไว้ แล้วจ่ายเงินส่วนที่เหลือให้ผู้รับ

สูตรคำนวณ:

จำนวนเงินที่หัก = เงินได้ x อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ตัวอย่าง: 

บริษัทจ้างนักเขียนบทความ 20,000 บาท ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3%

การคำนวณ:

ภาษีที่หัก = 20,000 x 3% = 600 บาท

ดังนั้น ในหนังสือรองรับภาษี ณ ที่จ่าย ผู้รับจะได้รับเงินจริงเท่ากับ 20,000 - 600 = 19,400 บาท

1. ภาษีหัก ณ ที่จ่ายออกให้ครั้งเดียว

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายรูปแบบ “ออกให้ครั้งเดียว” คือ ผู้จ่ายเงินรับภาระภาษีแทนเฉพาะครั้งนั้น ทำให้จำนวนเงินที่ระบุในเอกสารจะถูกบวกเพิ่ม (Gross up) เพื่อคำนวณภาษีให้ถูกต้อง

สูตรคำนวณ: 

(จำนวนเงินได้ที่จ่าย + ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ออกให้ครั้งเดียว) x อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ตัวอย่าง: 

บริษัทจ้างนักเขียนบทความ 20,000 บาท ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3%

การคำนวณ:

จำนวนเงินที่หักตามอัตราปกติ = 20,000 x ร้อยละ 3 =  600 บาท

ภาษีที่ต้องนำส่ง = (20,000 + 600) x ร้อยละ 3 = 618 บาท

ดังนั้น ในหนังสือรองรับภาษี ณ ที่จ่ายออกให้ครั้งเดียว จะระบุว่า 20,600 บาท เงินหัก ณ ที่จ่าย 618 บาท และเงินที่ผู้รับได้จริง จะเท่ากับ 20,600 - 618 = 19,982 บาท

1. ภาษีหัก ณ ที่จ่ายออกให้ตลอดไป

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย รูปแบบ “ออกให้ตลอดไป” คือ กรณีที่ทางบริษัท เป็นผู้จ่ายเป็นผู้รับภาระภาษีเงินทั้งหมด ช่วยให้ผู้รับเงินได้ยอดเต็มจำนวน โดยผู้จ่ายเป็นผู้รับภาษีแทนผู้รับทั้งหมด

สูตรคำนวณ: 

(จำนวนเงินได้ที่จ่าย x อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย) / (100 - อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย)

ตัวอย่าง: 

บริษัทจ้างนักเขียนบทความ 20,000 บาท ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3%

การคำนวณ:

จำนวนหัก ณ ที่จ่าย = (20,000 x 3 ) / (100-3) = 618.56 บาท

ดังนั้น หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย จะระบุว่า เงินได้ 20,000 + 618.56 = 20,618.56  ทำให้จำนวนเงินที่ได้รับจริง เท่ากับ 20,000 บาท